EFNA2VV05

EFNA 2VV05 - Vatnslausnir og varmafræði 

Viðfangsefni: Efnahvörf í lausnum og magnútreikningar í lausn. Varmafræði. Lotubundnir eiginleikar frumefna. Gunnhugtök efnatengja og Lewis bygging efnasambanda. VSEPR lögun sameinda og efnatengi.
Lýsing: Í þessum áfanga er haldið áfram að vinna með grunnatriði ólífrænnar efnafræði og einnig byggt ofan á fyrri þekkingu. Farið verður í: Efnahvörf í lausnum, almenna eiginleikar lausna, rafvaka, fellingar-, sýru/basa- og oxunar/afoxunarhvörf, styrk lausna og hlutfallaútreikninga lausna og efnagreiningu. Fyrsta lögmál varmafræðinnar, innri orku, inn- og útvermin ferli, hvarfavarma og myndunarvarma. Lotubundna eiginleika frumefna, virka kjarnhleðslu, atómradíus, jónunarorku, rafeindafíkn, málma, málmleysingja og hálfmálma. Eiginleika virkra málma og valinna málmleysingja. Efnatengi, jóna- og samgild tengi, Lewistáknun, skautun efnatengja og rafdrægni, átturegluna og undantekningar. Lögun sameinda, VSEPR líkanið og skautun sameinda, (skörun svigrúma)
Forkröfur: EFNA2ME05

Þekkingarviðmið: Nemandi skal hafa öðlast þekkingu og skilning á:

  • þeim hugtökum, lögmálum og reglum sem áhersla er lögð á í áfanganum
  • eiginleikum lausna
  • fellingar- sýru/basa- og oxunar/afoxunarhvörfum
  • styrk lausna og hlutfallaútreikningum lausna
  • orkuhugtakinu, hvarfavarma efnahvarfa,  inn- og útvermum efnahvörfum  og myndunarvarma
  • lotubundna eiginleikum frumefna og einkennum frumefna eftir staðsetningu þeirra í lotukerfinu
  • flokkun efnasambanda. Eðli jóna- og samgildra tengja
  • lewistáknun og Lewis byggingu efnasambanda  og skautun efnatengja
  • lögun sameinda og  VSEPR líkaninu
  • vinnubrögðum við tilraunir og framsetningu niðurstaðna
 
Leikniviðmið:  Nemandi skal hafa öðlast leikni í að:
  • þekkja mismunandi gerðir efnahvarfa og segja til um myndefni fellingar- sýru/basa- og oxunar/afoxunarhvarfa
  • reikna mólstyrk og útreikninga tengda honum
  • reikna: innri orkubreytingu, hvarfavarmabreytingar efnahvarfa og myndunarvarma.
  • meta breytingar á virkri kjarnhleðslu, atómradíus, jónunarorku og rafeindafíkn eftir stöðu efna í lotukerfinu og áhrif þessara þátta á eiginleika frumefna
  • greina á milli jónatengja- samgildra- og skautaðra samgildra tengja
  • teikna Lewisbyggingu sameinda
  • nota VSEPR líkan til að finna lögun sameinda
  • meta hvort sameindir séu skautaðar
  • framkvæma einfaldar tilraunir og setja fram niðurstöður þeirra á skýran hátt í skýrslu
 
Hæfniviðmið: Nemandi skal geta hagnýtt þá almennu þekkingu og leikni sem hann hefur aflað sér til að:
  • útskýra mismunandi efnahvörf og efnajöfnur 
  • nota gögn eins og lotukerfi og varmafræðilegar töflur til upplýsinga
  • leysa af hendi útreikninga hvað varðar styrk lausna og orku í efnahvörfum
  • vinna sjálfstætt og í hóp við lausn og úrvinnslu gagna
  • geta rökstutt og dregið ályktanir út frá þekkingaratriðum áfangans
  • tengja í auknu mæli efnafræði við daglegt líf, umhverfi og við aðrar raungreinar