ÞJÓÐ3MH05

ÞJÓÐ 3MH05 - meginstefnur og haglíkön 

Viðfangsefni: Meginstefnur og straumar, haglíkön, hagstjórnartæki, efnahagshringrás
Lýsing: Kynntar eru meginstefnur og straumar sem tengjast hagfræði þjóðarbúsins og hreyfiöflum efnahagsþróunar. Innra samhengi í hagkerfinu er útskýrt með hjálp efnahagshringrásar og einföldum haglíkönum og línuritum ásamt því að farið er í helstu markmið og hagstjórnartæki. Þá er fjallað um markaðskerfið og komið inn á kenningar um innri og ytri áhrif og markaðsbresti í markaðsvæddum samfélögum. Hegðun fyrirtækja í mismunandi samkeppnisformum er skoðuð og fjallað um áhrif fullkominnar og ófullkominnar samkeppni á velferð neytenda. Fjallað er um peningastefnu, fjármálastefnu, gengisstjórn, velferð, ríkisfjármál og þjóðartekjur. Komið er inn á umhverfisvandamál sem skapast af framleiðslu og neyslu í iðnvæddum samfélögum.
Forkröfur: ÞJÓÐ2GH05
 
Þekkingarviðmið: Nemandi skal hafa öðlast þekkingu og skilning á:
  • hringrás efnahagslífsins og átti sig á samhengi hagstærða
  • margföldunaráhrifum í hagkerfinu og ástæðna fyrir þeim
  • tækjum fjármálastjórnunar
  • helstu ákvörðunarþáttum peningaeftirspurnar og peningaframboðs
  • helstu tækjum peningamálastjórnunar
  • tengslum sem eru á milli vöru- og peningamarkaðar
  • helstu vandamálum sem fylgja hagstjórn í opnu hagkerfi
  • meginkenningar um ákvörðun þjóðartekna og áhrifamátt hagstjórnar
  • meginhugmynd „framboðssinnaðrar“ hagfræði
  • hugmyndum um þátt væntinga í efnahagslífinu, svo sem kenninga um „skynsamlegar væntingar“
  • hugtakinu velferðarauki
  • hugtakinu markaðsbrestur og helstu ástæður fyrir markaðsbresti
  • hagstjórnaraðgerðahugtakinu raungengi
 
Leikniviðmið: Nemandi skal hafa öðlast leikni í að:
  • reikna út þjóðartekjur í jafnvægi og aðrar helstu hagstærðir með hjálp einfalds haglíkans
  • greina vandamál sem tengjast hallarekstri hins opinbera
  • greina afleiðingar nafngengisbreytinga fyrir þjóðarbúskapinn
  • geta tilgreint dæmi um „ytri áhrif“ í framleiðslu og neyslu
  • greina samhengi umhverfismála og markaðsverðmyndunar
 
Hæfniviðmið: Nemandi skal geta hagnýtt þá almennu þekkingu og leikni sem hann hefur aflað sér til að:
  • túlka heildareftirspurn og heildarframboð í hagkerfinu með hjálp einfalds haglíkans
  • útskýra með hjálp línurita hvernig heildarframboð og heildareftirspurn ákvarðar verðlag og raunþjóðartekjur
  • túlka innra og ytra jafnvægi í hagkerfinu og geti útskýrt hvernig mismunandi hagstjórnaraðgerðir geta fært hagkerfið nær innra og ytra jafnvægi
  • taka þátt í daglegri efnahagsumræðu út frá faglegu sjónarmiði
  • beita upplýsingatækni við öflun upplýsinga og lausn verkefna
  • gera sér grein fyrir áhrifum peningamálastjórnar á vaxtastig
  • átta sig á mikilvægi raungengis á þjóðarbúskapinn
  • átta sig á því hvernig velferðarauki skerðist við einokun